Blog ma na celu popularyzację zagadnień związanych z zabytkową architekturą, krajobrazem kulturowym i problematyką ochrony, konserwacji oraz adaptacji obiektów zabytkowych.
Blog > Komentarze do wpisu

Willa "Pod Berłem"

 

Ważą się losy zabytkowej willi „Pod Berłem” w Ojcowie. Budynek powstał w 1885 r. jako dom letniskowy, na północno wschodnim stoku Chełmowej Góry, w pobliżu szlaku prowadzącego z Ojcowa do Jaskini Łokietka. Willa otrzymała architekturę utrzymaną w konwencji szwajcarskiego stylu ogrodowego, popularnego wówczas, szczególnie w obrębie kurortów. Willa „Pod Berłem” uchodzi za najpiękniejszą i najciekawszą pod względem architektonicznym wśród historycznych ojcowskich domów letniskowych. Proporcjonalna i elegancka kubatura została umiejętnie wkomponowana  w jurajski krajobraz, a z balkonów rozpościerała się rozległa panorama Doliny Prądnika. Pierwotnie wokół budynku rozciągały się malownicze łąki, ograniczone od strony zachodniej ścianą lasu porastającego Chełmową Górę. Aktualnie willę otacza gęsty i dojrzały drzewostan.

Willa „Pod Berłem” to budynek jednopiętrowy, podpiwniczony o charakterystycznie rozrzeźbionej, niesymetrycznej  bryle, składającej się zasadniczo z jednopiętrowego trzonu, parterowego skrzydła południowego oraz jednopiętrowego skrzydła północnego. Na załamaniu skrzydła wschodniego i głównego znajduje się ozdobna wieża, której szczyt zwieńczony niskim czterospadowym dachem wyrasta nieznacznie ponad okap zasadniczej części budynku. Przy wieży od strony północnej znajduje się ganek wejściowy, a na parterze od strony wschodniej zadaszony taras ujęty w formie ganku. Do parterowego skrzydła południowego prowadzi osobne wejście po drewnianych schodach. Taras i balkon posiada także skrzydło północne. Cennym detalem jest przeszklony drewniany wykusz znajdujący się na północnej elewacji skrzydła głównego.  Na charakter architektury willi w dużym stopniu wpływa wykończenie elewacji tj. ozdobne deskowanie ścian, drewniane gzymsy, dekoracyjny drewniany fryz, detale ciesielskie, kunsztowne szczyty zwieńczone ozdobnymi pazdurami.

Budynek posiada konstrukcję drewnianą osadzoną na murowanej podmurówce.

 

Niestety na początku bieżącego roku, na wniosek Dyrektora Ojcowskiego Parku Narodowego ze względu na zły i stale pogarszający się stan techniczny budynek wykreślono z rejestru zabytków. Willa jest własnością O.P.N., który nie posiada wystarczających środków na przeprowadzenie koniecznej renowacji.

Z punktu widzenia konserwatorskiego, willa wymaga pilnego remontu kapitalnego. Na pierwszy rzut oka, z zewnętrz uwidacznia się przede wszystkim konieczność wymiany pokrycia dachu i renowacji więźby, wymiany zniszczonej stolarki okiennej, kompleksowej renowacji deskowania ścian, renowacji ganków i balkonów związanej z wymianą drewnianych elementów konstrukcyjnych, rekonstrukcją balustrad, drewnianych schodów, wymianą orynnowania. Wątpliwości wzbudza także stan techniczny podmurówki, która na elewacji północnej wykazuje na całej swojej wysokości głęboką rysę o dosyć dużym stopniu rozwarcia. Na licu podmurówki uwidaczniają się liczne ubytki tynku oraz przebarwienia będące wynikiem wilgoci przenikającej w strukturę muru w sposób kapilarny.  Nieogrzewany i niezaizolowany budynek jest z pewnością poważnie zawilgocony.

Do niedawna willę zamieszkiwały miejscowe rodziny. Obecnie najlepiej utrzymana część budynku jest wynajmowana i użytkowana okazyjnie do celów letniskowych.

 

Więcej o sprawie willi „Pod Berłem” pod adresem:

http://www.dziennikpolski24.pl/pl/region/region-podkrakowski/1260274-willa-pod-berlem-i-dom-jastrzebskich-do-rozbiorki.html

Willa (fot. P. Skucha, sierpień 2013 r.)

Willa
(fot. P. Skucha, sierpień 2013 r.)

Willa
(fot. P. Skucha, sierpień 2013 r.)

Willa
(fot. P. Skucha, sierpień 2013 r.)

Willa
(fot. P. Skucha, sierpień 2013 r.)

Willa
(fot. P. Skucha, sierpień 2013 r.)

Willa
(fot. P. Skucha, sierpień 2013 r.)

niedziela, 08 września 2013, zabytkowo

Polecane wpisy

  • Chałupa w Krzyszkowicach

    Budynek widoczny na zdjęciu znajduje się tuż przy drodze krajowej nr 7 w miejscowości Krzyszkowice. Chałupa jest dobrze wyeksponowana przez co z pewnością jest

  • Spichlerzyk gospodarski

    Poniżej zamieszczam zdjęcie spichlerzyka gospodarskiego, który znajduje się w Rajbrocie koło Żegociny (Beskid Wyspowy). Budynek o konstrukcji zrębowej powstał

  • Ściany plecione z wikliny

    Porządkując domowe archiwum wpadły mi w ręce dwie fotografie przedstawiające stodołę z okolic Gdowa. Zdjęcia wykonałem w 2006 r. Ich jakość jest mierna, ale są