Blog ma na celu popularyzację zagadnień związanych z zabytkową architekturą, krajobrazem kulturowym i problematyką ochrony, konserwacji oraz adaptacji obiektów zabytkowych.
O autorze
Zakładki:
KONTAKT: Piotr Skucha, e-mail: pskucha@wp.pl
Kopiowanie, publikowanie i wykorzystywanie treści zamieszczonych na niniejszym blogu bez wcześniejszej konsultacji z jego autorem jest absolutnie zabronione!
Kopiowanie zdjęć lub ich fragmentów bez zgody autora jest zabronione. USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
ARCHITEKTURA MILITARIS:
CZASOPISMA:
DEFINICJE:
INSTYTUCJE:
KONSERWACJA ZABYTKÓW
PARKI KULTUROWE:
SKANSENY I MUZEA:
STRONY O ZABYTKACH:
STRONY PRZYJACIÓŁ I INNE GODNE POLECENIA:
URZĘDY:
WYBITNE POSTACIE:
ZABYTKI TECHNIKI:
ZABYTKOWA KOLEJ:
sobota, 12 maja 2012

W Zamościu trwają intensywne prace związane z rewitalizacją oraz rekonstrukcją fortyfikacji bastionowo - kurtynowych otaczających Stare Miasto. W skali kraju jest to z pewnością duża i prestiżowa inwestycja  oraz ogromny poligon sztuki konserwatorskiej. Na efekt końcowy trzeba jeszcze poczekać, ale już teraz warto przyjrzeć się  postępom na placu budowy, choćby ze względu na możliwość zapoznania się z techniką robót. Odkrywki archeologiczne umożliwiają wgląd w warstwy historyczne dotąd niewidoczne, ukryte pod grubym płaszczem ziemi a przechowujące zasypane poterny, sklepienia kazamat i elementy konstrukcji wałów. Właśnie dlatego ten etap realizacji zamierzenia inwestycyjnego jawi się jako najciekawszy.

Wędrując wzdłuż obwodu fortyfikacji można prześledzić kolejne etapy procesu rekonstrukcji  starych bastionów. Na niektórych odcinkach o przebiegu, gabarytach i kształcie wyburzonych elementów działa obronnego świadczy jedynie malowniczo sfalowany park . Tymczasem obok prowadzone są odkrywki kamiennych fundamentów, ukazują się zasypane od ponad wieku wnętrza kazamat i łączących je potern.  Dalej substancja odkopanych ruin przypominająca do złudzenia zgliszcza Pompejów, obrasta tkanką rekonstruowanych murów i obwałowań, które podczas budowy odkrywają wszelkie tajemnice systemów stabilizujących grunt, drenaży odwadniających i spowijających je darni. Wreszcie kompletnie zrewaloryzowany  element, który szczęśliwie oparł się niszczycielskim działaniom burzymurków. Tutaj historia miesza się ze współczesnością, ale bez szkody dla wartości zabytkowych. Ekspozycja muzealna koegzystuje z nowoczesną małą architekturą i wystrojem wnętrz. Oko podążające szlakiem faktur z łatwością odczytuje kod budynku. W obrębie trasy turystycznej panuje specyficzny mikroklimat. Typowy dla fortecznych kazamat chłód, miejscami wilgoć i zapach. Atutem jest bardzo kompetentna Pani Przewodnik, opowiadająca z pasją i zaangażowaniem. Na powierzchni ceglanego sklepienia uwidaczniają się ślady doraźnych zabezpieczeń, uzupełnień i prowizorycznych zabiegów konserwatorskich zapewne sprzed kilku dekad.

Twierdza Zamość rozpoczyna swoje nowe życie.

Pierwszy etap prac przy odbudowie bastionów Twierdzy Zamość  finansowany z funduszy norweskich  zakończono w 2009 r. Pod ogólnym tytułem projektu: "Konserwacja, renowacja i adaptacja na cele kultury zespołu fortyfikacji Starego Miasta w Zamościu" kryła się konserwacja Bastionu VII, Kazamat - Bastionu I, Nowej Bramy Lubelskiej, Starej Bramy Lubelskiej wraz z Kojcem oraz Bramy Szczebrzeskiej z  tzw. „Wartownią”. Uzupełnieniem robót konserwatorskich było wprowadzenie sytemu monitoringu wizyjnego zabezpieczającego zrewaloryzowane zabytki. Aktualnie trwa realizacja drugiego etapu w ramach projektu pt: "Zamość miasto UNESCO, Pomnik Historii RP produktem turystycznym polskiej gospodarki". Wartość realizacji to 65,8 mln zł z czego 39 mln zł stanowi dofinansowanie z Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka.

Efektem zamierzenia będzie co warto podkreślić kompleksowa rekonstrukcja systemu fortyfikacji otaczających zabytkowe centrum miasta. Powstanie zatem unikalne w skali kraju założenie obejmujące przestrzeń renesansowego miasta z krajobrazem warownym.

 

Wpada tutaj zarekomendować stronę internetową: http://www.zabytki.zamosc.pl/rejestr/220/, zawierającą informacje na temat zabytków Zamościa, w tym także fortyfikacji dawnej Twierdzy.

Polecam także stronę projektu: http://www.eog.zamosc.pl


Twierdza Zamość

Twierdza Zamość Odrestaurowany Bastion VII. Widok od strony przedpola. Na dnie fosy widoczny fragment  zrekonstruowanego słoniczoła - przedwału w fosie osłaniającego bastion. ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość

( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Widok na fragment suchej fosy, prawy bark oraz blok koszarowy w obrębie bastionu VII. ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Prawy bark Bastionu VII. ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Prace renowacyjne w obrębie wewnętrznego stoku wału kurtyny przy bloku Nadszańca K1. ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Adaptacja kubatury wału kurtyny pomiędzy bastionem VI i VII wzbudziła kontrowersje oraz spotkała się z dużą krytyką. Nie znam stanu wewnętrznego stoku wału "sprzed", ale moim zdaniem widoczna na zdjęciu architektura pawilonów handlowo - usługowych broni się. Oczywiście tak daleko posuniętej ingerencji w zachowaną historyczną kubaturę należy unikać, ale takie rzeczy się robi . Może szkoda, że pawilony wkomponowano w jeden z najlepiej zachowanych fragmentów kurtyny całego systemu, zamiast wprowadzić je w rekonstruowane wały zniwelowanych fortyfikacji na innym odcinku? ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Korona  kurtyny z widoczną "geowłókniną" stabilizującą przedpiersie wału. ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Woda opadowa odprowadzana z tarasu nadszańca rzygaczem spada bezpośrednio na pozbawiony opaski chodnik wypłukując fugi w ceramicznej nawierzchni.( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Mozaika materiałów w nawierzchniach z różnego okresu. Chodnik przy bloku Nadszańca K1. ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Prace budowlane przy rekonstrukcji murów. ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość 

( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Fragment zrekonstruowanej kurtyny przy Bramie Szczebrzeskiej. ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Fragment kurtyny i zrekonstruowanego Bastionu I. ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Brama Szczebrzeska. Obok widoczne teren po wyburzonej i splantowanej kurtynie.  ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

Twierdza Zamość Odrestaurowany wysunięty na przedpole Bramy Szczebrzeskiej budynek nazywany  potocznie "Wartownią" pełnił rolę reduty strzegącej dostępu do bramy. ( fot. P. Skucha, maj 2012 r. )

 

Twierdza Zamość

Ekspozycja muzealna przeplata się z wprowadzoną do wnętrza budynku funkcją handlowo - usługową. (fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość

Replika armaty wewnątrz bloku koszarowego. (fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość

Wnętrza zaadaptowane na pasaż handlowo - usługowy. Ceramiczna posadzka świetnie koresponduje z historyczną tkanką architektury budynku. (fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość

Wnętrze kawiarni w obrębie bloku koszarowego Nadszańca K1.(fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość

Elementy ekspozycji muzealnej wewnątrz bloku koszarowego Nadszańca K1.(fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość

Twierdza Zamość

Wnętrza bloku koszarowego w obrębie Nadszańca K1 adaptowane na pasaż handlowo - usługowy z elementami funkcji muzealnej. Widoczna estetyczna posadzka i odrestaurowany wątek ceramiczny. Efekt psują detale wykończenia: fatalne oświetlenie ścienne oraz wykończenie stropu. (fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość

Widoczne od strony wnętrza zabezpieczenie otworu strzelnicy przy pomocy szklanej szyby. Brak ościeży i prosta konstrukcja umożliwiły minimalną ingerencję w tkankę zabytkową. Szyba zabezpiecza przede wszystkim przed przedostawaniem się do wnętrza galerii ptaków i nietoperzy. Chroni tez przez wiatrem. Proste i praktyczne. (fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość

Wnętrze sklepionej kazamaty w obrębie Bastionu VII. Widoczne liczne uszkodzenia oraz ubtyki lica sklepienia.(fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość

W niektórych adaptowanych wnętrzach bastionu panują nadal surowe warunki. Liczne i wielkopołaciowe wysolenia na wątku ceramicznym oraz naloty glonów świadczą o dużym zawilgoceniu murów. (fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość

Twierdza Zamość

Wątek murarski nosi ślady licznych uzupełnień i przemurowań. Jak widać cerowanie ubytków nie zawsze odbywało się zgodnie z zasadami sztuki konserwatorskiej i było traktowane raczej doraźnie.(fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość

Fantazyjne i tymczasowe poprowadzenie kabla zasilającego oświetlenie sklepionej kazamaty na trasie turystycznej w obrębie Bastionu VII.W przyszlości, po odrestaurowaniu muru  tego typu instalacje z pewnością będą ukryte pod warstwą fugi. (fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość

Północna pierzeja Wielkiego Rynku w Zamościu. Kamienice z początku XVII w. realizowane według tzw. "trzeciego morandowskiego wzorca". Zwraca uwagę bogato dekorowana fasada z dekoracyjną attyką, motywami orientalnymi i fryzem z dekoracją roślinną. (fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość Kamienica przy zamojskim Rynku Wielkim, ul. Ormiańska 26. (fot. P. Skucha, maj 2012)

Twierdza Zamość Kamienica przy zamojskim Rynku Wielkim, ul. Ormiańska 24. (fot. P. Skucha, maj 2012)