Blog ma na celu popularyzację zagadnień związanych z zabytkową architekturą, krajobrazem kulturowym i problematyką ochrony, konserwacji oraz adaptacji obiektów zabytkowych.
O autorze
Zakładki:
KONTAKT: Piotr Skucha, e-mail: pskucha@wp.pl
Kopiowanie, publikowanie i wykorzystywanie treści zamieszczonych na niniejszym blogu bez wcześniejszej konsultacji z jego autorem jest absolutnie zabronione!
Kopiowanie zdjęć lub ich fragmentów bez zgody autora jest zabronione. USTAWA z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych.
ARCHITEKTURA MILITARIS:
CZASOPISMA:
DEFINICJE:
INSTYTUCJE:
KONSERWACJA ZABYTKÓW
PARKI KULTUROWE:
SKANSENY I MUZEA:
STRONY O ZABYTKACH:
STRONY PRZYJACIÓŁ I INNE GODNE POLECENIA:
URZĘDY:
WYBITNE POSTACIE:
ZABYTKI TECHNIKI:
ZABYTKOWA KOLEJ:
niedziela, 29 sierpnia 2010

Przedstawiam zdjęcia kolejnych uroczych chałup. Tym razem jest to chałupa  w Dolinie Wierzchowskiej oraz w Grodzisku koło Ojcowa. Obydwie noszą ślady "modernizacji". Uwidacznia się pokrycie dachu papą na miejscu strzechy, która pokrywała budynki jeszcze 20 lat temu. Konstrukcja, proporcje i układ pomieszczeń nie uległy zmianom.

 

Chałupa, Wierchowie, chataChałupa w Wierzchowiu. (fot. P. Skucha, czerwiec 2010 r.)

Chałupa, Grodzisko, chataChałupa w Grodzisku. (fot. P. Skucha, sierpień 2010 r.)

 

poniedziałek, 09 sierpnia 2010

Widoczne na poniższych zdjęciach „ruiny” przypominają  odkopane mury starożytnych Pompejów. Tymczasem zabytek znajduje się w centrum Krakowa i są to odkryte  i wyeksponowane pozostałości Bastionu V „Lubicz”. Dzieło obronne  powstało w tym miejscu w latach 1861 – 1866, jako standardowy reditowy fort bliźniaczy do zachowanego przy Nowym Kleparzu Bastionu III.

W 1950 r. w związku z budową Nowej Huty i przebudową układu komunikacyjnego fort został wyburzony a pozostałości dolnych kondygnacji zasypane ziemią. Na początku lat 90 – tych przeprowadzono punktowe odkrywki zasypanych murów w celu określenia położenia reliktów fortu i oszacowania stopnia ich zachowania. Już wtedy brano pod uwagę przebudowę Ronda i możliwość wykorzystania ocalałych kazamat.

Wielka przebudowa Ronda Mogilskiego w latach 2007 – 2008 przyniosła odsłonięcie zachowanych fragmentów kaponier. Niestety wbrew wcześniejszym wyobrażeniom z fortu zostało niewiele. W dodatku zachowane fragmenty odnaleziono w innym miejscu niż przewidywano, co podważyło rzetelność prac badawczych wykonanych na początku lat 90 – tych. Udało się znaleźć i odsłonić dolną część ścian tzw. „kocich uszu” czyli dwóch kaponier, ułożonych na dnie fosy, symetrycznie względem osi fortu. O ile relikty kaponiery zachodniej zachowały się w stanie pozwalającym na odczytanie jej pierwotnego profilu, kształtu i położenia, o tyle wschodnie „kocie uszy” uzupełniono fantomem naśladującym przebieg zniszczonych murów. Utworzony podczas przebudowy plac znajduje się nieznacznie poniżej dawnego poziomu dna fosy. Można to zauważyć choćby po usytuowaniu parapetów  strzelnic. Z ocalałych fragmentów wynika kształt fortu, układ pomieszczeń oraz przebieg potern prowadzących do kaponier. W zachowanych częściowo portalach bram tkwią oryginalne zawiasy.

Podobnie jak w przypadku pozostałych krakowskich fortów reditowych ściany wykonane były z cegieł opatrzonych sygnaturą „K F”, co przypuszczalnie oznacza pierwsze litery nazwy producenta. Mur przedstoku wybudowano z cegieł oblicowanych kamieniem wapiennym. Detale tj. opaski portali, parapety, gzymsy oraz rzygacze wykonano z jasnego piaskowca.

Eksponowane fragmenty fortu są udostępnione do zwiedzania i opatrzone bogatą w ikonografię tablicą informacyjną. Niestety w ostatnim okresie uwidoczniła się znaczna dewastacja murów a także odspoinowanie cegieł. Ponieważ obydwa zjawiska znacznie się nasilają konieczna jest szybka i skuteczna interwencja konserwatorska połączona z zabezpieczeniem murów przed wandalami.

Rondo Mogilskie, Bastion Lubicz

Wewnętrzna, strona stoku, przy kaponierze północnej wymurowana z kamienia wapiennego. Widoczne masywne przypory, pierwotnie ukryte w płaszczu wału artyleryjskiego. ( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion Lubicz

„Wnętrze” kazamaty w obrębie kaponiery północnej. W zburzonej do połowy wysokości ścianie tkwią ceglane parapety i pozostałości strzelnic dla broni ręcznej.( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion LubiczWidok fragmentu placu z wyeksponowaną pozostałością północnej kaponiery. ( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion Lubicz

Ściana poterny i wewnętrzna strona muru stoku. Nasilającym się problemem jest odspoinowanie cegieł w wyniku wypłukiwania zaprawy przez wodę i niszczycielskie  działanie niekorzystnych warunków atmosferycznych. ( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion LubiczOś dawnej poterny prowadzącej do wnętrza kaponiery północnej. W ramach prac budowlano - konserwatorskich  zastosowano ceramiczną posadzkę i oświetlenie ścian w nawierzchni.  Widoczna postępująca dewastacja. ( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion Lubicz( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion Lubicz

( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion Lubicz

Zachowany oryginalny zawias jednej z bram w korytarzu poterny. ( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion Lubicz

Tablica informacyjna umieszczona na ścianie muru stoku. ( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion LubiczWidok na odsłonięte fragmenty kojca południowego. Na drugim planie fantom "kocich uszu". Ekspozycja daje wyobrażenie o skali obiektu i umiejscowieniu jego części. ( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion Lubicz( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion LubiczUczta dla oka. To co  bardzo lubię - tajemnicze relikty historycznej budowli w otoczeniu wspólczesnej architektury i infrastruktury miejskiej. Romantyzm i funkcja. Ponad piaskowcową opaską widoczne otwory wentylacyjne. Kojec południowy. ( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion Lubicz

Oś poterny prowadzącej do wnętrza kojca południowego. ( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion Lubicz( fot. P. Skucha, 07.08.2010 r.)

Rondo Mogilskie, Bastion Lubicz

czwartek, 05 sierpnia 2010

Przedstawiam nietypowy przykład boniowania, zastosowanego na elewacji kaplicy - stacji Drogi Krzyżowej nr 4 "Ogrojec" w rejonie Kalwarii Zebrzydowskiej. Boniowanie wykonane przy użyciu mozaiki granitowych kamieni. Nie udało mi się ustalić czy przedmiotowy wzór  istniał przed renowacją kaplicy czy jest efektem zabiegów wtórnych. Biorąc pod uwagę uwarunkowania konserwatorskie sądzę, że musiał być zastosowany wcześniej.

 

Ogrojec, boniowanie, Kalwaria Zebrzydowska

( fot. P. Skucha, 31 lipiec 2010 r. )

Ogrojec, boniowanie, Kalwaria Zebrzydowska

( fot. P. Skucha, 31 lipiec 2010 r. )

Ogrojec, boniowanie, Kalwaria Zebrzydowska

( fot. P. Skucha, 31 lipiec 2010 r. )

Ogrojec, boniowanie, Kalwaria Zebrzydowska( fot. P. Skucha, 31 lipiec 2010 r. )

21:54, zabytkowo , detale
Link Komentarze (2) »
niedziela, 01 sierpnia 2010

Lanckorona należy do najbardziej malowniczych i najciekawszych pod względem krajobrazowym zakątków w Małopolsce. Prawa miejskie uzyskała już 1366 r. Miasteczko zostało założone na wąskim płaskowyżu ukształtowanym na zboczu Góry Zamkowej. Na szczycie góry znajduje się trwała ruina zamku założonego przez Kazimierza Wielkiego, który w XVIII w. został rozbudowany i pełnił rolę twierdzy konfederatów barskich. W 1869 r. znaczną część miasteczka strawił pożar.

Lanckorona położona na uboczu, daleko od istotnych węzłów komunikacyjnych i przemysłu powoli traciła znaczenie. W okresie międzywojennym malutkie miasteczko w niczym nie dorównywało rozwijającym się pobliskim Wadowicom, Myślenicom, Suchej czy nawet położonej zaledwie kilka kilometrów dalej Kalwarii Zebrzydowskiej.  W efekcie w 1934 r. straciło prawa miejskie. W tym okresie Lanckorona stanowiła już znane, kameralne podkrakowskie letnisko. Wokół niskiej parterowej zabudowy skupionej wokół rynku zaczęły powstawać liczne stylowe wille letniskowe i pensjonaty, najczęściej w formie jednopiętrowych budynków drewnianych, z przyległymi od frontu zdobionymi gankami, balkonami i werandami. Pomimo tych przemian, dawne miasteczko nie straciło swojego uroku i zachowało atmosferę obecną do dzisiaj.

W zabytkowej architekturze przeważają parterowe drewniane domy z lat 1868 - 1872, na podmurówkach kamiennych z charakterystycznymi podcieniami, przejazdowymi sieniami, bramami mieczowymi oraz naczółkowo przyczółkowymi dachami. Historyczna zabudowa najliczniej przetrwała wokół rynku i wzdłuż wąskich uliczek, które do niego prowadzą. W stylowym, narożnym domu podcieniowym w Rynku nr 133 mieści się Muzeum im. prof. Antoniego Krajewskiego, poświęcone dziejom Lanckorony, regionalnej kulturze ludowej i historii  konfederacji barskiej.

Niepowtarzalna atmosfera przyciąga do Lanckorony nie tylko niedzielnych, przygodnych turystów ale także mieszkańców Krakowa, którzy w okolicy budują domki letniskowe lub wykupują i remontują stare budynki drewniane. Ogólna dostępność i mnogość materiałów powodują, że historyczna architektura Lanckorony powoli zmienia swoje oblicze. Dla mnie przede wszystkim zauważalna jest rozmaitość pokryć dachowych, która uwidacznia się w materiale, fakturze i kolorach. Znikają dawne gonty, pojawia się blacha trapezowa i współczesna dachówka w najrozmaitszych rodzajach i odcieniach. Stanowi to niewątpliwie poważne zagrożenie dla estetyki zabytków. Kolejnym problemem są banery reklamowe, umieszczane na elewacjach historycznych drewnianych domków i rodzaje nawierzchni stosowane w zależności od budżetu inwestora, jego „widzi mi się” i niestety często kiepskiego wyczucia estetyki.

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona

( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona

( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona

( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckoronah fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona

( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona

( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona

( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)

dom w Lanckoronie, Lanckorona( fot. P. Skucha, 31.07.2010 r.)